Breukenpad route

BreukieKinderen op een leuke en speelse manier wat leren over de Peelrandbreuk. Dat is het doel van het Breukenpad.

Links ziet u mascotte Breukie. Breukie neemt kinderen mee op pad om hen de verschijnselen die de storing met zich meebrengt te laten zien én ervaren.

De route voert langs diverse objecten en plekken waar kinderen met de bijzondere natuurlijke fenomenen die de geologische breuklijn veroorzaakt, in aanraking komen. Zo maken zij onder andere kennis met een boombrug, een zandloper, waterpeilpunten, een blote voetenpad en een moerasroute.

De route start en eindigt bij de zandloper.

1) De Zandloper

De doorstroming van het grondwater (doorlatendheid) wordt mede bepaald door de grondsoort. Dit kunt u ervaren door water in de zandloper te gieten. Hier ziet u dat grind en grof zand beter doorlatend zijn dan fijn zand en klei/ leem is niet doorlatend.

Water langs de breuk kan niet door de laag fijn zand en leem. Hierdoor stroomt het water op de Peelrandbreuk omhoog (opkwellen).

 


2) Moerasroute

De kwel heeft gevolgen voor de begroeiing. Het verschil in vegetatie is te merken aan de verschillende beplanting. Aan de slenkzijde van de breuk (de lage en droge kant) groeit voedselarme beplanting, die niet heel divers is. Terwijl aan de horst kant een zeer rijke diversiteit aan beplanting groeit. Dit kan veroorzaakt worden door de slenkzijde vaker te maaien, waardoor de begroeiing kort blijft. Op de horst zal men minder in moeten grijpen, zodat de natuur daar meer zijn gang kan gaan. Kwelwater heeft een andere samenstelling dan regenwater. Hierdoor groeien er bijzondere bloemen en planten zoals de Dotterbloem, Rietorchis, Echte Koekoeksbloem, Kale Jonker en de Moerasrolklaver. Indicatoren voor de kwel zijn planten zoals de Holpijp en de Waterviolier.


3) Boombrug

Als in het grondwater ijzer zit en dit opkwelt, komt er zuurstof bij het ijzer. Door de zuurstuf roest het ijzer en kleurt het water oranje-bruin. De oranje kwel wordt in Gemert tot aan Oss ‘Wijst’ genoemd. In Bakel en Deurne, maar ook in De Mortel heet dat ‘Sprenk’. Op de foto ziet u het verschijnsel dat lijkt op olievlekken, maar dit is echter een oplossing van mineralen die door de kwel naar het wateroppervlak borrelen en oxideren. De bacteriën die gevormd worden veroorzaken een prachtig kleurenspel op het wateroppervlak.


4) Waterpeilpunt

Bij de waterpeilpunten in Natuur Educatief Centrum De Specht (nummer 4 en 8 in de route) kunt u zowel op de Horst als de Slenk de grondwaterstand meten. Het grondwater, dat van hoog naar laag en dus van oost naar west wil stromen, wordt door de Peelrandbreuk tegengehouden door het fijn zand en de dikke leemlaag. Hierdoor stijgt de grondwaterpeil in het oosten, westelijk van de breuk daalt het juist. Dat wil zeggen dat op de horst de grond aan de oppervlakte vochtig is en op de slenk is de oppervlakte droog.


5) Blote voetenpad

Trek lekker uw schoenen uit en loop op blote voeten door de verschillende sedimenten (grondsoorten). Heerlijk toch, de leem die tussen uw tenen kruipt!


6)

Hier kunt u grondwater pompen, dit is drinkwater. Op sommige plaatsen langs de breuklijnen is de kwel groot, waardoor opborrelend water tot een bron of een put is gevormd. In de prehistorie, maar ook nog daarna, werden bronnen beschouwd als gewijde plaatsen. Op deze heilige plaatsen kon aan de goden worden geofferd. Na de komst van het Christendom werd aan die bronnen een kerkelijke betekenis gegeven. Zo zijn de Willibrordusputten van Deurne en van Oss ontstaan, die beide op de Peelrandbreuk liggen. De Wonderbare bron in Handel ligt precies op een breuklijn De Storing van Handel. Het wonderbare putje had zelfs in de droogste perioden nog water. Het wijst verschijnsel werd ervaren als een wonder.


7) Uitkijkpunt

Hier kunt u de hoogteverschillen zien die zijn ontstaan door breuken in de aardkorst. Aan de ene kant van de breuk daalt de aardlaag namelijk (de Slenk), aan de andere kant stijgt hij (de Horst). Door de verticale bewegingen bij breuken ontstaan aardbevingen. De breuken zijn nog steeds actief. Gemiddeld zakt de slenk 0,5 millimeter per tien jaar. Hierdoor zullen aardbevingen ook in de toekomst blijven voorkomen.

 


8) Waterpeilpunt

Bij de waterpeilpunten in Natuur Educatief Centrum De Specht (nummer 4 en 8 in de route) kunt u zowel op de Horst als de Slenk de grondwaterstand meten. Het grondwater, dat van hoog naar laag en dus van oost naar west wil stromen, wordt door de Peelrandbreuk tegengehouden door het fijn zand en de dikke leemlaag. Hierdoor stijgt de grondwaterpeil in het oosten, westelijk van de breuk daalt het juist. Dat wil zeggen dat op de horst de grond aan de oppervlakte vochtig is en op de slenk is de oppervlakte droog.


9) Rabattenparcours

Hier loopt u door het 150 jaar oude houthakkersbosje. De lokale bakker hakte hier vroeger hout voor zijn ovens. Natuur Educatief Centrum De Specht wil het hakhoutbeheer van vroeger terug krijgen door iedere 8 jaar Eikenbomen af te zetten, zodat het hakhoutbos intact blijft.